Bez kategorii

Błędy w pracy farmaceuty

“Nie popełnia błędów ten, który nic nie robi”. To przysłowie idealnie wpasowuje się do codziennych obowiązków jakie wykonujemy w naszej pracy. Nawet największe skupienie uwagi i zachowanie wszelkiej ostrożności nie są w stanie sprawić, byśmy byli w stanie ustrzec się przed popełnianiem błędów. W jaki sposób możemy przeciwdziałać takim zdarzeniom? Jakie konsekwencje mogą z nich wynikać? O tym przeczytacie w poniższym tekście.

Błędy farmaceutyczne – jakie najczęściej popełniamy?

Polskie prawo nie określa takiego stwierdzenia jak błąd farmaceutyczny. Można go jednak zakwalifikować do błędu medycznego, który definiuje się jako nieumyślne działanie, powodujące szkodę pacjenta.

Najczęstsze błędy jakie pojawiają się w pracy farmaceutów obejmują proces wydawania leku lub wyrobu medycznego. Błędne odczytanie przepisanych przez lekarza na recepcie produktów leczniczych może skutkować wydaniem leku o nieprawidłowej dawce, złej ilości tabletek, bądź zupełnie innego produktu niż ten, który został zaordynowany. Główną przyczyną takiego stanu rzeczy jest niechlujny sposób wystawiania recept przez lekarzy. Niekiedy, jednak pojawia się roztargnienie u farmaceuty i gdy kompletuje on leki z recepty, sięga po preparaty, które są niezgodne z przepisanymi lekami. Rzadziej w aptekach pojawiają się błędy związane z wydaniem produktu leczniczego wycofanego lub wstrzymanego decyzją GIF. Przyczyną takiego obrotu rzeczy może  być niewywiązanie się z obowiązku wypełniania decyzji GIF-u, albo wprowadzenie na stan magazynowy produktu z błędną datą ważności i serią, co skutkuje niewychwyceniem tych preparatów podczas realizacji wycofania lub wstrzymania (czytaj więcej: Farmaceuta zawinił, a technika powiesili? Spór o błąd apteki w Jarocinie…).

Częstymi błędami, które pojawiają się w praktyce farmaceutycznej są również te, które dotyczą wykonywania leków recepturowych. Błędne odważenie poszczególnych składników recepturowych, a także wykonywanie kolejnych czynności w taki sposób, że prowadzą one do powstania niezgodności recepturowych, to najczęstsze pomyłki jakich dopuszczamy się w recepturze aptecznej. Istotną nieprawidłowością jest ponadto wykonywanie leków jałowych w warunkach nieaseptycznych. Pozbycie się zasady lege artis podczas kolejnych działań wykonywanych w trakcie sporządzania leków recepturowych może skutkować wykonaniem preparatu, który nie będzie spełniać potrzeb terapeutycznych pacjenta.

Czytaj także:  Popularny suplement diety dla dzieci „najbardziej skandalicznym produktem 2018 roku”

Co więcej, błędy pojawiające się podczas wykonywania obowiązków w aptece mogą dotyczyć przekazywania pacjentom przez nas nieprawidłowych informacji w kwestii schematu dawkowania, działań niepożądanych bądź przeciwwskazań wobec stosowanych Nawet 500 000 zł kary dla apteki szpitalnej za nierealizowanie obowiązków dyrektywy fałszywkowej przez nich leków Jak zmniejszyć lekooporność w leczeniu raka? Zajmie się tym Polka . Gdy udzielamy tego typu informacji chorym, warto być pewnym, że są one prawdziwe. Jeśli nie jesteśmy o czymś przekonani, lepiej posłużyć się ulotką dołączoną do preparatu, bądź informacjami zawartymi w Pharmindexie czy na stronie internetowej producenta w karcie charakterystyki danego leku (czytaj rówież: Gdy farmaceuta się pomyli, to na głowie stanie by błąd naprawić. A przychodnia?).

Wszystkie powyżej opisane uchybienia należy przyporządkować do grupy błędów, które mogą zagrażać życiu i zdrowiu pacjentów. Inną kategorią, są nieprawidłowości formalne, które nie mają USA walczy z niedoborami leków w szpitalach wpływu na zdrowie pacjenta. Mowa tutaj o wydaniu leku z nieprawidłową odpłatnością, realizacja recepty przeterminowanej, czy niezgodnej z rozporządzeniem Ministra Zdrowia ws. recept lekarskich (brak podpisu lekarza, brak wpisanej daty wystawienia recepty, itp.)

Z czego wynikają błędy w naszej pracy?

Czynników, jakie wpływają na popełniane przez nas błędy w pracy, w aptece jest naprawdę wiele. Na pierwszy plan wysuwa się rutyna. Wykonywanie tych samych zadań każdego dnia, dopełnione coraz większą pewnością wobec własnych poczynań sprawiają, że wizja popełnionego błędu jest prawie, że nierealna. Właśnie wtedy, w najmniej oczekiwanym momencie, w naszej pracy pojawia się uchybienie, które może mieć rozmaite skutki.

Czytaj także:  Czy można wydać 4 op. leku Cutivate przy dawkowaniu 3×1 zewnętrznie?

Monotonia, wykonywanie kolejnych poleceń pod presją czasu, duża liczba pacjentów, a do tego realizacja kolejnych zadań, stricte biurowych prowadzą do zmęczenia, a w efekcie do rozproszenia naszej uwagi. I choć wiemy, co mamy robić w danej sytuacji przy obsłudze pacjenta, to nie raz zdarza się nam wziąć nieprawidłową dawkę leku, czy wydać preparat na zniżkę, chociaż był przepisany pełnopłatnie.

Błędy w naszej pracy pojawiają się również z tego względu, że nie zawsze jesteśmy chętni się dokształcać. Przypomnienie sobie wielu wiadomości, których nauczyliśmy się na studiach (chociażby w kwestii receptury aptecznej), znacznie zmniejsza ryzyko pojawienia się nieprawidłowości. Ponadto, liczne szkolenia organizowane przez Izby Aptekarskie oraz firmy farmaceutyczne pozwalają na uzupełnienie swojej wiedzy oraz na jej poszerzenie. Warto z nich korzystać, jeśli tylko mamy na to czas.

Jakie konsekwencje mogą wynikać z popełnianych przez nas błędów?

Skutki popełnianych przez nas błędów w pracy, możemy rozpatrywać w dwóch sferach: po pierwsze są to te, które oddziałują bezpośrednio wobec nas oraz te, które dotyczą pacjenta. Zdecydowanie te drugie są dużo bardziej niebezpieczne, gdyż zagrażają zdrowiu i życiu chorych. Wydanie pacjentowi nieprawidłowego leku, bądź nieprawidłowej dawki może skutkować nieosiągnięciem zakładanego celu farmakologicznego, a co gorsza prowadzić do wystąpienia działań niepożądanych. Równie niebezpieczne może być przekazanie pacjentowi złej informacji o stosowanych przez niego preparatach. Taka sytuacja może prowadzić do ujawnienia nieprawidłowości związanych ze stosowaniem się przez niego do błędnie przyjętego schematu dawkowania, czy nieprzestrzeganiem zaleceń wobec potencjalnych interakcji danej substancji leczniczej z żywnością lub innymi lekami.

Skutki popełnianych przez nas błędów, które oddziałują stricte wobec nas, mogą mieć podłoże finansowe lub prawne. Błędnie zrealizowana recepta może skutkować tym, że będziemy musieli dopłacić różnicę wynikającą z błędnie naliczonej zniżki, bądź wybrać się do lekarza w celu skorygowania błędu formalnego na recepcie. Karę finansową za popełniony czyn może na nas również nałożyć pracodawca. On również ma prawo do nałożenia na nas nagany, a w przypadku stwierdzenia poważnego uchybienia, nawet do wypowiedzenia umowy o pracę (czytaj więcej: WYWIAD: Kara ma dyscyplinować. Tu nie chodzi o odwet!).

Czytaj także:  „Mamy przełom”! Nie będzie kar dla aptekarzy za sprzedaż leków bez recepty…

Farmaceuta, który popełnia błędy w swojej pracy musi ponadto liczyć się z odpowiedzialnością zawodową, co może wiązać się z koniecznością stawienia się przed Sądem Aptekarskim, który funkcjonuje przy danej Okręgowej Izbie Aptekarskiej, do której przynależymy. Może wyznaczyć on karę, która będzie wymierna w stosunku do winy oraz skutków jakie wynikły z popełnionego przez nas błędu. Najsurowszym wymiarem kary jaki może nałożyć Sąd Aptekarski na farmaceutę jest pozbawienie go Prawa Wykonywania Zawodu (czytaj więcej: Odpowiedzialność zawodowa farmaceuty).

Farmaceuta podlega również odpowiedzialności cywilnej oraz odpowiedzialności karnej, w przypadku narażenia pacjenta na utratę zdrowia lub życia. Od odpowiedzialności cywilnej zawsze warto się ubezpieczyć, jeśli nie robi tego w naszym imieniu Okręgowa Izba Aptekarska, do której odprowadzamy składki.

Nowe technologie informatyczne, kolejne programy, raporty, a do tego mnóstwo nowych przepisów prawnych i procedur- to wszystko zaprząta nam głowę w ostatnim okresie. Niestety mało w tym wszystkim skupienia uwagi na pacjencie, jego potrzebach i dbałości o prawidłową farmakoterapię. Natłok obowiązków skutkuje popełnianiem przez nas błędów, których uniknięcie nie zawsze jest możliwe. Ważne jest, jednak aby ryzyko pojawienia się wszelkich uchybień jak najbardziej minimalizować, a gdy się pojawią jak najszybciej ustalić, w jaki sposób mogą oddziaływać na pacjenta, aby odpowiednio zadziałać i zredukować ryzyko utraty przez niego zdrowia.

Błędy w pracy farmaceuty

czas czytania: 7 min